TRỞ VỀ

Nói trở về là nói tới mình đang ở xa.  Xa nhà, nay tôi trở về.  Cái khoảng cách không gian cho ta cảm tưởng rõ ràng một sự cách biệt.

Khi định nghĩa trở về trong ý nghĩa thiêng liêng, ta thấy khó hơn.  Thí dụ, nói tôi trở về với Chúa.  Cái khoảng cách giữa tôi và Chúa không biết ngắn hay dài.  Lấy gì để mà đo.  Nếu xét rằng tôi không phạm tội nặng, tôi vẫn đi lễ thì dường như tôi không xa Chúa. Tôi không cần đặt vấn đề trở về.

Ðọc dụ ngôn con chiên lạc, ta thấy ngay là con chiên đó xa đàn.  Hình ảnh Chúa đi tìm làm ta thấy con chiên này cần trở về.  So sánh mình với người khác, ta thấy có người bỏ nhà thờ, có người có đời sống tội lỗi công khai.  Như thế, họ cần trở về hơn mình.  Tuy nhiên, đọc kỹ đoạn Tin Mừng, ta thấy sự trở về có thể là cần thiết cho chính những con chiên không bỏ đàn đi, không bỏ nhà thờ, vẫn ở trong nhà thờ.

zzBản văn không nói rõ lý do nào làm con chiên đã lạc đàn. Dụ ngôn chỉ nói “Ai trong các ông, giả sử có trăm con chiên và lạc mất một con” (Lc. 15: 4).  Nguyên do nào làm nó lạc?  Ta thấy có hai nguyên nhân.  Một là nó bỏ đàn đi vì lầm lỡ đồi cỏ dại là hạnh phúc.  Có thể nó bỏ đàn đi vì theo chủ thì dài và vắng vẻ, nó thích tiếng ca của bầy chồn hơn.  Có thể trên những quãng đời nắng khát hạnh phúc nó đã bị giọng nói tinh vi của Satan lừa gạt.  Lý do thứ nhất này nó sa ngã vì những cám dỗ.

Giữa những nguyên nhân lạc xa đàn, có khi nào nó bỏ đàn vì những con chiên khác trong đàn?  Nghĩa là vì sự kết án, chia rẽ, phe nhóm ngay trong xứ đạo.  Từ những nguyên nhân này làm con chiên tách xa đàn, rồi mới đi tới lạc đàn.  Lý do thứ hai này là điều ta thử tìm hiểu.

Nhìn vào lịch sử, vết thương buồn vẫn còn là dấu chứng:  Ðã bao lần chúng ta kết án nhau! Trong tiến trình ý thức về tội, Adam bảo tại Evà mà ông ta phạm tội.  Evà bảo tại con rắn mà bà sa ngã (Stk. 3: 12-13).  Không ai có nước mắt ăn năn.  Không ai nhận rằng tôi phải trở về.  Chỉ có kẻ khác phải trở về.

Hôm nay, trong đời sống thiêng liêng, có những linh hồn cũng đã phải xa xứ đạo của mình vì sự mất bình an giữa cộng đoàn tín hữu của họ.  Nơi đây không phải là nhà.  Nơi đây chẳng có lý tưởng. Có người phải sống mặc cảm dưới cái nhìn rẻ rúng của những kẻ chung quanh.  Những tiếng xầm xì về một lỗi lầm của quá khứ.  Những nghi kỵ về một xét đoán mù mờ, những thêu dệt về một sự thật không đúng sự thật.  Có những góp ý xây dựng những đổ vỡ, nhưng lại đề cập đến khuyết điểm của kẻ khác để vì cái khuyết điểm ấy mà mình được nổi hơn.  Có những cạnh tranh vì tháp nhà thờ mình phải cao hơn tháp nhà thờ bên cạnh.  Có nhiều cuộc phải lên đường trở về vì có nhiều thứ xa Chúa.  Mà xa Chúa nhất là xa Chúa ở trong đền thờ.

*****************************

Câu chuyện người đàn bà ngoại tình trong Phúc Âm (Yn. 8:1-11) cũng là câu chuyện của bao nhiêu cánh cửa tâm hồn khắc nghiệt với nhau hôm nay.  Lạc lối buồn bã nhất là ảo tưởng tiên tri thấy mình phải chỉ lối cho người lạc lối.  Vì phải đi tìm chiên lạc nên không thấy mình lạc.  Ðó là thái độ của các Biệt Phái.  Chúa rộng lượng thứ tha.  Ngài nâng lên cây sậy bị dập.  Ngài che đậy ngọn đèn sắp tắt.  Nhưng con người đối với nhau lại khắc nghiệt.  Người thiếu nữ ngoại tình ấy đi tìm một miền đất để sống.  Chẳng còn vùng trời nào khác ngoài sự đau khổ.  Vì gian truân nên muốn đến với Chúa, cửa nhà thờ mở ngõ nhưng cửa tâm hồn người coi nhà thờ khắc nghiệt.

Có những tâm hồn vì yếu đuối đã sa ngã, Chúa thương băng bó vết thương, nhưng người chung quanh không để cho lành.  Người phụ nữ ấy bơ vơ, muốn đến giáo đường tìm Chúa mà phải đến lén sợ người trong Giáo Hội trông thấy.  Câu chuyện của Tin Mừng năm xưa cũng chưa phải là phai nhòa trong đời sống chúng ta hôm nay.

Có cha mẹ hắt hủi con mình, người trong gia tộc miệt thị nhau, giai cấp trong đạo lên án chỉ vì cây sậy đã bị dập, ngọn đèn đã leo lét.  Ra đi tìm một miền đất sống, nhưng im lặng của các tâm hồn đó đã dọn đường trở về với Chúa rồi.  Những đau khổ họ phải chịu vì người anh em mình đã nặng hơn lỗi lầm họ phạm. Vì thế, khi họ phải bỏ xứ đạo ra đi, trốn khỏi gia đình, quãng đường xa ấy biết đâu lại rất gần Chúa.

Vào một giã từ không tiếng nói.  Thất vọng vì bị kết án.  Chán nản trong một họ đạo đố kỵ. Lặng lẽ, một tín hữu nào đó bỏ nhà thờ.  Trong đêm mờ tối ấy, đời họ chìm sâu hơn trong tội lỗi có khi chỉ vì muốn tránh những nhánh gai trong vườn gia đình, xứ đạo mình quá sắc.

Có những lỗi chung thủy đến từ người mà mình đã rất thuỷ chung.  Có những đau khổ mình phải chịu đến từ người mà mình đã chịu khổ đau cho.  Có những hố thẳm mà người cùng một lý tưởng tông đồ đào cho nhau. Có những vực sâu trước nhà thờ.

Khi Ðức Kitô hỏi các Ký Lục và Biệt Phái ai là người trong họ vô tội mà đòi ném đá người phụ nữ. T ất cả họ từ từ rút lui (Yn. 8:7-9).  Kẻ cần phải trở về là chính người không đi xa, đang ở ngay trong đền thờ.

*****************************

Lạy Chúa, nếu con không phải là con chiên lạc, là kẻ trong đàn nhưng đã là nguyên cớ làm cho tâm hồn khác xa đàn, thì, lạy Chúa, sự có mặt của con trong đàn có khi còn nguy hiểm hơn là vắng mặt.  Vì sự có mặt ấy mà bao nhiêu người phải vắng mặt.  Nếu vậy, lạc lối trong hồn con còn xa xôi hơn nữa.  Con cần phải trở về biết bao.  Con đã xa cách Giáo Hội khi con ở trong đền thờ.

Khi con bỏ đền thờ thì con biết mình xa nơi thánh.  Khi con ở trong đền thờ mà làm cho người khác phải ra đi thì khó mà nhận ra là sự thánh thiện đã xa mình.

Khi phạm tội thì có thể con biết mình xa Chúa, nhưng khi làm cho người khác xa Chúa thì khó mà biết mình phạm tội.

Lm Nguyễn Tầm Thường, SJ trích trong sách “Con Biết Con Cần Chúa”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *